İyi Kitap

Her şeyin başladığı zamanlar

Bir ejderha gibi kocaman bir örümceğin “saldırısına” uğrayan J. R. R. Tolkien, kiraladığı tekne batınca küçük bir kara parçasında mahsur kalan Jules Verne, kendisine hayali bir grup arkadaş uyduran Agatha Christie…

Yazan: Ceyhan Usanmaz

Tuhaf bir çikolata üreticisinin, onun benzersiz çikolata yapım sürecinin ve formülü çalmaya çalışan rakiplerinin hikâyesi… Hiç de yabancı gelmedi değil mi! 1964 tarihli, bu fazlaca fantezi ürünü hikâyenin, ünlü İngiliz yazar Roald Dahl’ın Charlie’nin Çikolata Fabrikası romanının, kuşaklar boyunca hâlâ bu kadar çok seviliyor olmasının sırrı ne olabilir sizce? “Roald on üç yaşındayken, annesi onu Repton isminde yatılı bir okula yolladı. Burası, acımasız müdürün en ufak bir yaramazlıkta ağır cezalar verdiği korkunç bir yerdi. Ama tek bir özellik her şeyi katlanılabilir kılıyordu: Okul, Cadburry adlı şeker firmasının gizli şeker tadım merkeziydi. (…) Birkaç ayda bir çikolata üreticisi, Roald ve sınıf arkadaşlarına folyoya sarılmış on iki çikolatanın olduğu gri bir koli gönderirdi. Çikolataların hepsi de birbirinden farklı olurdu. Roald’ın görevi her bir çikolatayı tadıp sıfırdan ona kadar not vermekti.” Daha önceki okuluna giderken de mutlaka yol üstündeki şekerci dükkânına uğramayı huy edinmiş Roald Dahl için, bu çikolata tadım zamanları harika bir deneyim olmalı. Üstelik, bu deneyimini yalnızca kendi damak zevki için değil, “büyüdüğünde” bizleri büyüleyen bir hikâye yazmak için kullanması daha da harika! David Stabler’ın Türkçede yeni yayımlanan Çocuk Yazarlar kitabını okuyunca, yalnızca Roald Dahl’ın değil, 15 ünlü yazarın da çocukluklarına bir göz atma fırsatı yakalıyoruz; bir anlamda, o çok sevdiğimiz hikâyelerin kökenine, her şeyin başladığı zamanlara geri dönüyoruz. Bir ejderha gibi kocaman bir örümceğin “saldırısına” uğrayan J. R. R. Tolkien, kiraladığı tekne batınca küçük bir kara parçasında mahsur kalan Jules Verne, kendisine hayali bir grup arkadaş uyduran Agatha Christie bu isimlerden yalnızca birkaçı…

Farklı farklı deneyimler, anılar yaşamış çocukluklarında yazarlar ama hemen hemen hepsinin ortak noktası, bir şekilde kitaplarla/hikâyelerle olan bağlantıları. Mesela okulda yaşadıklarını öğrenince, zorbalarla mücadele eden Hermione karakterini yaratmasına şaşırmadığımız J. K. Rowling’e, daha o yaşlardayken her gün kitap okurmuş anne ve babası. Sherman Alexie’nin babasının uykusuzluk problemi olması üzücü tabii ama bu sayede birbirlerine hikâye okumak için bol bol vakit bulmuşlar. Yalnızca okuyarak da değil hatta, örneğin karanlık yaradılışı ve tuhaf davranışları her zaman fark edilen Edgar Allan Poe, ateş başında hayalet hikâyeleri dinleyerek büyümüş. Diğer bir deyişle, yazar olmadan önce aslında hepsi birer iyi okurmuş, meraklı dinleyicilermiş…

Peki Türkiye’den yazarların çocukluklarının nasıl geçtiğini merak etmiyor muyuz? Elbette. Bu merakımızı gidermek için de 2014 yılında yayımlanan Altın Ülke: Çocukluk isimli kitaba başvurabiliriz: “Ayşegül Çelik, Berat Alanyalı, Doğan Yarıcı, ‘Emine’ Sevgi Özdamar, Faruk Duman, Filiz Özdem, Gürsel Korat, Güven Turan, Haydar Ergülen, İnan Çetin, Mine Söğüt, Murat Yalçın, Nursel Duruel, Semra Topal ve Yekta Kopan’ın çocukluklarını anlattığı bu kitapta metinlere eşlik eden 144 fotoğraf da yer alıyor. Filiz Özdem’in hazırladığı ve aslında her yaştan okura seslenen bu kitaptaki otobiyografik metinler sadece bir ‘çocukluk arkeolojisi’ yapmakla kalmıyor; ayrıca, bir dönemin sosyolojik panoramasını sunduğu gibi, ‘bir çocuk olarak yazarın portresi’ni de açığa çıkarıyor.” Ancak şu sıralar Altın Ülke: Çocukluk kitabına ulaşmak maalesef pek kolay değil, belki sahaflarda bulunabilir. Ama sesimizi yeterince duyurabilirsek, bu kitabın yeni bir baskısının yapılması için yetkilileri harekete geçirebiliriz! Üstelik belki de kitap güncellenerek, yani yeni isimler eklenerek yeniden yayımlanır… Buradan öneride bulunabilir miyiz; siz Türkiye’den hangi yazarların çocukluklarını merak ediyorsunuz mesela?

Yalnızca yazarların değil, diğer alanlarda başarılı olmuş isimlerin çocuklukları da her zaman için merak konusudur. David Stabler’ın Lionel Messi, Yao Ming, Tiger Woods gibi futboldan basketbola, tenisten golfe farklı branşlardan ünlü sporcuların çocukluklarını ele aldığı Çocuk Sporcular kitabı da Çocuk Yazarlar kitabı ile birlikte eşzamanlı olarak yayımlandı Türkçede. Ayrıca, Stabler’ın “çocuk biliminsanları” ile “çocuk sanatçılar” gibi kitaplarının olduğunu da hatırlatalım; umarız, kısa süre içerisinde onları da Türkçede okuma imkânına kavuşuruz.

Çocuk Yazarlar • 191 sayfa
Çocuk Sporcular • 204 sayfa
David Stabler
Resimleyen: Doogie Horner
Türkçeleştiren: Onur Kaya
Hep Kitap

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bu yazıyı beğendin mi? Paylaş!

About The Author

1980 Bursa doğumlu. Yayın hayatı sona erene kadar, yaklaşık dokuz yıl, aylık kitap ve eleştiri dergisi Virgül’ü çıkaran ekibin içinde yer aldı. Kanat Kitap'ın kuruluşundan itibaren editörlerinden biri olarak çalıştı. Çeşitli yayınevlerinde serbest editörlük yaptı. Şu sıralar, Açık Radyo'daki haftalık programlarına devam ediyor ve güncel edebiyat dergisi SabitFikir’in genel yayın yönetmenliğini sürdürüyor.

Yorum yaz