Mülteci çocukların yaşadıklarını kendine dert edinen Kuğu, onları anlamak için bir yıl çadırda kalmaya karar veriyor. Yazarın bu evrensel meseleyi ustalıkla işlemesi hayranlık uyandırıcı.
11 yaşındaki bir kız çocuğunun kendini ve korkularını aşma mücadelesi üzerinden mültecilerin yaşamına bakıyoruz. Ama nasıl? Çadırdan mı, yakından mı?
Tiny Fisscher, Türkiye’de pek tanınmıyor ama Hollanda’nın sevilen yazarlarından biri. Zilveren Griffel ödülüne layık görülen Fisscher, Çadırda Bir Yıl olarak Türkçeye çevrilen romanında olay akışını 11 Ekim’de başlatıp 11 Ekim’de sona erdirmiş. Metni okurken bu tarihin neden seçildiğini anlamak için dâhi olmak gerekmiyor. Mültecilere yardım kampanyası düzenleyen kahramanın ırkçılığa karşı duruşu ve yardımseverliği dışında bir şeyin daha altı çizilmek isteniyor: Bir kız çocuğunun direniş gücünü kendinde bulabilmesinin… Yaşasın 11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü!
Baş kahramanın adı, dikkat çeken ilk şey: Kuğu! Kitapta çok fazla kuş ismi kullanmış yazar. Turna, Kuğu, Kuzgun… Arada bir de Kuş Tüyü var. Çeviride bazı isimlerin orijinal bırakılması bazılarının ise Türkçeye çevrilmesi okurlara başta garip gelebilir. Ancak neden kuş isimlerinin seçildiğini öğrenecekleri ânı sabırla beklemeliler.
Kuğu mücadeleyi seviyor, hırslı, duygusal ama bir o kadar yaman. Empati kurabilme konusunda on kaplan gücünde. Sinan Öğretmen’in başlattığı “meydan okuma’’ ile kendini hem kendine hem çevresine ispatlamak istiyor. Ama en çok kendine! Korkularıyla yüzleşip bazı anıların acısını hafifletmek niyeti. Mülteci çocukların yaşadıklarını kendine dert edinen Kuğu, onları anlamak için bir yıl çadırda kalmaya karar veriyor.
Çadırda kalmak yeterli mi?
Kuğu, ailesinin tüm karşı çıkışlarına rağmen, bahçelerine yerleştirdikleri çadırda koca bir yılı tamamlıyor. Bu bir yıl boyunca mülteci kampında yaşam mücadelesi veren çocuklar için yardım toplamak Kuğu için önemli ama kaybetmeye de tahammülü yok. Çünkü yeterince kaybettiğini düşünüyor. Çadırına adını verdiği arkadaşı Odd, kaybettiği en önemli şeylerin başında geliyor. Üstelik bu kayıpta, dolaylı da olsa rolü olduğuna inanıyor Kuğu. Korkular içinde çadırda kalmayı başarmanın yanında sanki biraz da kendine acı çektirmek istiyor.
Midilli’nin karanlık yüzü
Yazar, Midilli’de bulunan ve yaşam koşullarıyla dünyanın dikkatini çeken mülteci kampını metinde sık sık anıyor. Kendisinin 2021 yılında #embracethecold adlı bir kampanya başlattığını bu vesileyle öğrendim. Fisscher; termal giysi, eldiven, atkı gibi malzemelerin ihtiyaç sahiplerine ulaşmasına önayak olmuş. Bir çocuk kitabında bu evrensel meseleyi konu etmesi ve ustalıkla işlemesi hayranlık uyandırıcı. Kitabın 2021’de Belçika jürisi tarafından yılın en iyi ikinci kitabı seçilmesi ise sürpriz olmamalı.
Ömür Akyüzlü Lüker çevirisiyle yayımlanan Çadırda Bir Yıl, yazarın başka kitaplarını da Türkçe okumanın, çocuk edebiyatına büyük katkı sağlayacağını müjdeliyor.
Çadırda Bir Yıl
Tiny Fisscher
Türkçeleştiren: Ömür Akyüzlü Lüker
Editör: Ömer Açık
Uyurgezer Yayınları, 272 sayfa
